Bewegingssensoren (18.827)

De juiste bewegingssensor volgt nauwkeurig het gebruik van je ruimte. Voor een gang wil je direct licht of een melding, terwijl een kantoor juist aanwezigheid over langere tijd moet herkennen. Dat verschil bepaalt de benodigde detectietechniek voor dagelijks gebruik. Passief infrarood reageert op warmteverschillen van bewegende personen. Een hoogfrequente sensor ziet soms ook beweging door dunne materialen heen. Een combinatie van beide technieken komt ook voor.

PIR werkt voorspelbaar in woonruimtes. Hoogfrequent detecteert fijner en geeft daardoor sneller ongewenste schakelingen. Kies voor een alarmfunctie een model dat past bij thuisalarmsystemen, wanneer je sensoren centraal wilt beheren. Let daarbij ook op de gewenste reactietijd bij inschakeling thuis. Voor losse verlichting is een eenvoudige schakeluitgang meestal voldoende, terwijl alarmsystemen vaak een aparte ingang of protocol vragen. Lees daarbij welke functie daadwerkelijk voor jouw situatie is ingesteld.

Het bereik moet passen bij de montageplek. Fabrikanten noemen meestal een maximale detectieafstand bij een bepaalde montagehoogte. Die waarde geldt in ideale omstandigheden. Loop je dwars door detectiezones, dan reageert een PIR-sensor doorgaans eerder dan wanneer je recht erop afloopt. Een brede hoek dekt een doorgang goed, terwijl een smalle hoek beter past bij een lange oprit. Meet de looproute vooraf op.

Monteer niet te hoog. Bij plafondmontage bepaalt de hoogte zowel het vloerbereik als de gevoeligheid voor kleine bewegingen. Buiten kunnen zon, regen en warmtebronnen de praktijk beïnvloeden, waardoor een opgegeven bereik minder bruikbaar is dan dezelfde waarde binnenshuis. Plaats de sensor daarom zo dat mensen het detectieveld kruisen, terwijl struiken, ventilatieopeningen, warme afvoerlucht en verkeer op straat buiten de hoofdzone blijven en daar geen herhaalde inschakeling veroorzaken. Voor buitenlicht passen beveiligingslampen beter als je sensor en armatuur samen wilt plaatsen.

Buiten vraagt een sensor om passende behuizing. De IP-code vertelt hoe goed de behuizing bestand is tegen stof en water. IP44 beschermt tegen spatwater bij normale buitenmontage onder een dakrand. Voor een onbeschutte gevel is een hogere waterbescherming vaak verstandiger, omdat slagregen langs naden en kabelinvoer kan komen. Controleer ook het toegestane temperatuurbereik van de behuizing op die plek. De lens moet vrij en schoon blijven voor goede detectie.

Kunststof roest niet. Past een losse sensor niet bij je plan, dan biedt bedrijfs- en woonhuisbeveiliging een breder overzicht van beveiligingsoplossingen. Een goede kabelafdichting voorkomt storingen door vocht. Kies een model met voldoende mechanische bescherming wanneer het laag bij een pad hangt, want een stoot van een fiets of vuilnisbak kan de lens of behuizing blijvend beschadigen. Dek de lens nooit af met tape of folie tijdelijk.

De aansluiting bepaalt welke functies je kunt gebruiken. Een relaisuitgang schakelt een aangesloten lamp of signaal volgens de ingestelde voorwaarden. Een potentiaalvrij contact geeft geen eigen spanning door. Dat is handig wanneer een externe installatie zelf de stuurspanning levert. Controleer altijd spanning, belasting en aansluitwijze voordat je een bestaand schakelpunt vervangt. De bedrading moet daarbij kloppen.

De nalooptijd voorkomt flikkerend licht. Met een instelbare lichtdrempel schakelt de sensor alleen wanneer het omgevingslicht laag genoeg is. Te korte nalooptijd voelt onrustig, terwijl een lange tijd onnodig energie kan gebruiken. Bij koppeling aan een installatie met meerdere zones moet het uitgangstype overeenkomen met de verwachte ingang, omdat een relaiscontact iets anders doet dan een signaal voor een specifieke bus. Vergelijk aansluitgegevens zorgvuldig met je bestaande installatie.

Kies eerst de functie van de sensor. Bepaal daarna of je verlichting schakelt of een beveiligingsmelding doorgeeft. Voor een rustige woonkamer past een PIR-sensor vaak goed bij dagelijks gebruik. Een ruimte met veel kleine bewegingen vraagt om een sensor die aanwezigheid betrouwbaar herkent. Buiten telt de montageplaats zwaarder dan alleen het opgegeven bereik. Dat maakt het vergelijken vooraf voor jou duidelijk merkbaar sneller.

Noteer vooraf je aansluitpunten en benodigde kabels. Vergelijk vervolgens detectiehoek, montagehoogte en instelbare nalooptijd met je eigen situatie. ESYLUX, Theben, Steinel, Maclean, BEG en ORNO kunnen verschillen in bediening, montagevorm en instelmogelijkheden. Kijk daarom naar de handleiding, want die laat zien welke instellingen je werkelijk zelf kunt aanpassen. Een passende sensor voorkomt onnodige meldingen en laat verlichting alleen reageren wanneer dat gewenst is. Test de gekozen hoek na montage in de praktijk goed.