Fietsderailleur (79)

Een passende derailleur volgt de richting en capaciteit van jouw aandrijving. Een achterderailleur verplaatst de ketting over de cassette aan het achterwiel. Een voorderailleur stuurt de ketting tussen de kettingbladen bij de trapas. Controleer dus eerst welke positie je vervangt, omdat beide onderdelen anders worden gemonteerd en een andere taak hebben.

Bij één kettingblad heb je geen voorderailleur nodig. Kijk bij meerdere bladen naar de klemband of soldeerbevestiging van het frame. De diameter van een klemband moet passen, terwijl een direct-mountbevestiging specifieke bevestigingspunten op het frame vraagt. Een derailleur voor twee kettingbladen werkt niet altijd goed met drie bladen, omdat de vorm van de kooi en de beschikbare zijwaartse slag van het mechanisme sterk verschillen.

Ook de grootste krans achteraan begrenst de keuze. De opgegeven maximale tandgrootte moet minstens die krans aankunnen. Vergelijk die waarde met jouw cassette, want een te kleine derailleur raakt de ketting niet goed. Past geen variant precies, dan is het bredere aanbod van Fietstandwielonderdelen logischer voor vervangende onderdelen.

De kooilengte bepaalt hoeveel kettinglengte de derailleur kan opvangen. Een korte kooi past vaak bij compacte overbrengingen. Een langere kooi kan meer ketting opvangen tijdens het schakelen. Dat verschil telt vooral wanneer je vooraan meerdere kettingbladen gebruikt en achteraan een brede cassette rijdt.

Bereken de capaciteit door het tandverschil vooraan en achteraan op te tellen. Neem vooraan het grootste min het kleinste kettingblad. Bereken achteraan op dezelfde manier het verschil tussen de grootste en kleinste krans. De totale uitkomst mag niet hoger zijn dan de opgegeven capaciteit, anders hangt de ketting slap of staat zij te strak.

Een brede cassette vraagt meestal een langere kooi. Fabrikanten geven bovendien een maximale kransgrootte op. Controleer die grens samen met de capaciteit, omdat een lange kooi alleen geen vrijbrief voor elke cassette is. Bij vervanging van versleten kransen helpen de maten bij fietscassettes en freewheels om het bereik correct te vergelijken.

Kabeltrek en montage moeten precies bij jouw shifter passen. De kabeltrek beschrijft hoeveel de derailleur per shifterklik beweegt. Shimano en SRAM gebruiken niet altijd dezelfde verhouding. Combineer daarom alleen onderdelen waarvan de opgegeven kabeltrek overeenkomt, want anders vallen de kransen niet precies onder de ketting.

Ook de montagevorm bepaalt of het onderdeel past. Veel achterderailleurs schroef je op een derailleurpad aan het frame. Een verbogen pad laat de kooi scheef lopen, waardoor zelfs een goed passend model slecht kan schakelen. Laat het pad richten of vervang het voordat je een nieuwe derailleur monteert.

Bij voorderailleurs verschillen klemband, soldeerbevestiging en direct-mount. Meet de zitbuis als jouw frame een klemband gebruikt. Let daarnaast op de kabelroute, omdat trekkracht van boven of onder kan komen en een onjuiste aansluiting wrijving veroorzaakt. Een versleten fietsketting kan nieuw afstelwerk ondermijnen, omdat versleten rollen minder strak op de tanden grijpen.

Een goed afgestelde fietsderailleur schakelt stil en voorspelbaar. De twee stelschroeven begrenzen de uiterste stand van de derailleurkooi. Bij een achterderailleur regelt de H-schroef de kleinste krans. De L-schroef begrenst de grootste krans, zodat de ketting niet tussen krans en spaken loopt.

Stel eerst de eindpunten in zonder kabelspanning. Draai daarna de kabel vast terwijl de shifter in de hoogste stand staat. Met de stelschroef bij shifter of derailleur corrigeer je kleine afwijkingen tijdens het schakelen. Een kwartslag tegelijk werkt het best, omdat een grote correctie meerdere versnellingen kan verstoren en je dan niet meer ziet welke instelling het probleem veroorzaakte op jouw fiets precies.

Test elke versnelling onder lichte trapdruk op een veilige plek. Schakelen moet direct reageren zonder ratelen. Blijft de ketting op één krans tikken, controleer dan eerst kabelspanning en de stand van het derailleurpad. Gebruik geen zware pedaalkracht tijdens het schakelen, omdat de ketting dan onder spanning zijwaarts moet klimmen.

Regelmatig onderhoud houdt de derailleur langer nauwkeurig en bruikbaar. Vuil rond de scharnierpunten maakt schakelen zwaarder. Spoel modder niet met harde straal in de draaipunten. Veeg de kooi en de geleiderollen schoon nadat je in regen of zand hebt gereden.

De geleiderollen slijten door vuil en kettingbelasting. Tanden met scherpe punten houden de ketting minder rustig vast. Vervang rollen wanneer zij veel zijspeling hebben of merkbaar lawaai maken. Een droge ketting versnelt die slijtage, terwijl goed smeermiddel de rollen en schakelpennen tegen wrijving beschermt.

Controleer ook regelmatig de kabel en buitenkabel. Roest of rafels verhogen de weerstand bij iedere schakelbeweging. Vervang een beschadigde kabel tijdig, omdat afstellen weinig helpt wanneer de kabel in zijn mantel blijft haken. Kies voor een SRAM-derailleur alleen onderdelen die volgens de fabrikant met jouw shifter samenwerken.