Fietskettingen (7)

Fietskettingen moeten passen bij de aandrijving van je fiets. Het aantal versnellingen bepaalt vooral de buitenbreedte. Een smalle ketting loopt tussen dicht geplaatste tandwielen zonder schuren. Brede varianten horen meestal bij eenvoudiger aandrijvingen met minder tandwielen achter, waardoor de ruimte tussen de kettingplaten groter blijft. Tel daarom de kransjes op je cassette of freewheel.

Bij twijfel vertelt het aantal kransjes achter welk systeem je aandrijving gebruikt en welke kettingbreedte daarbij hoort. Een verkeerde breedte schakelt slecht. Kettingen voor fietsen met een derailleur verschillen duidelijk van modellen voor fietsen met naafversnelling. Een naafketting is vaak breder en werkt goed met één rechte kettinglijn tussen beide tandwielen. Die kettinglijn is de afstand tussen voorste en achterste tandwiel.

Kies geen derailleurketting voor een zware eenversnellingsaandrijving, want de plaatvorm en belastingsrichting verschillen tijdens zwaar trappen duidelijk. Slijtage versnelt dan. Vervang een krom of vastzittend schakelstuk direct, omdat onregelmatige beweging ook de tanden van je tandwielen extra belast op termijn. Past dit niet bij je fiets, dan is het bredere aanbod van Fietstandwielonderdelen vaak logischer.

De juiste lengte voorkomt een slappe of te gespannen aandrijving tijdens het fietsen. Nieuwe fietskettingen komen vaak langer dan je fiets nodig heeft. Kort ze met een kettingpons of passende tang volgens de handleiding. Vergelijk eerst zorgvuldig het aantal schakels met de oude ketting. Die methode werkt alleen wanneer de vorige lengte echt correct was. De sluiting telt als één schakel.

Bij een fiets met achterderailleur moet de ketting het grootste voorste tandwiel en grootste achterste kransje bereiken zonder dat de derailleurkooi volledig naar voren wordt getrokken in die stand. Meet bij een eenversnelling beide tandwielen. De aspositie bepaalt het aantal benodigde schakels. Een te korte ketting belast lagers en derailleurveer.

Een te lange ketting slaat op hobbels op een hobbelige weg en schakelt minder precies. Gebruik een passende snelkoppeling volgens de opgegeven kettingbreedte. Controleer alle versnellingen rustig op een werkstandaard om te zien of derailleur en ketting vrij bewegen in elke stand. Een verkeerde lengte merk je meestal direct tijdens het schakelen.

Kettingconstructie bepaalt hoe lang schakels netjes en stil blijven bewegen. Busjes, pennen en platen vormen samen iedere afzonderlijke schakel. De penverbinding moet speling beperken zonder onder vuil of belasting stroef te lopen. Nikkelcoating remt corrosie af bij fietsen die vaak nat worden en buiten staan. Een donkere oppervlaktebehandeling is niet automatisch roestvast.

Kijk daarom naar onderhoudsadvies en niet alleen naar kleur, glans of een verkooppraatje. Roest beperkt de bewegelijkheid van elke schakel. Holle pennen besparen iets gewicht bij bepaalde uitvoeringen. Ze zijn vooral interessant bij sportief gebruik met een passend onderhoudsritme. Een gesloten kettingkast houdt vuil beter buiten, terwijl een open derailleurfiets vaker reiniging vraagt.

Omdat straatvuil als schuurmiddel werkt, gaan goed gesmeerde rollen langer mee en blijven de tanden van kettingblad en cassette beter gespaard op lange ritten. Gebruik olie die vuil niet onnodig vasthoudt tijdens natte ritten. Bij fietskettingen van KMC kun je specificaties per uitvoering rustig naast elkaar leggen. Een droge ketting slijt merkbaar sneller onder belasting.

Regelmatig reinigen houdt fietskettingen stiller en beter schakelend tijdens dagelijks gebruik. Veeg zichtbaar vuil eerst met een droge doek weg. Breng daarna spaarzaam kettingolie aan op de rollen van iedere schakel. Overtollige olie trekt zand aan. Draai de cranks enkele omwentelingen zodat het smeermiddel goed binnenkomt.

Veeg buitenplaten daarna schoon. Dat houdt de ketting stiller tijdens lange ritten in regenachtig weer. Meet slijtage met een kettingslijtagemeter voordat de ketting tijdens het fietsen overslaat. De meter toont slijtage rond pen en bus. Vervang tijdig, want een versleten ketting spaart cassette en kettingblad niet.

Controleer ook of de snelkoppeling correct en volledig gesloten is. Een onjuist gesloten snelkoppeling kan tijdens kracht zetten losschieten, waardoor onverwacht pedaalverlies ontstaat en de ketting onderweg bij verder draaien van de cranks ernstige schade aan frame of aandrijving veroorzaakt. Voor een versleten achterste aandrijving bekijk je ook Fietscassettes en freewheels. Controle na elke rit is niet nodig.