Kunstgebitten (42)

Een volledig kunstgebit vervangt alle tanden in één kaak. Een gedeeltelijke prothese vult juist enkele ontbrekende tanden aan. Die keuze volgt de resterende tanden en de beoordeling van je behandelaar. Volledige platen steunen op tandvlees terwijl gedeeltelijke modellen vaak houvast zoeken bij eigen tanden.

Een bovenprothese blijft vaak door zuigwerking beter op zijn plaats. De onderkaak heeft meestal minder steunvlak. Daarom voelt een onderprothese bij sommige mensen sneller beweeglijk aan. Een implantaatgedragen voorziening is een andere behandeling en vraagt altijd professionele beoordeling.

Bespreek ook je wensen rond spreken en eten. Zelf aanpassen pakt vaak verkeerd uit. Een behandelaar beoordeelt de beet en controleert of druk gelijkmatig wordt verdeeld. Past een standaardoplossing niet bij je vraag, dan is het bredere aanbod van mondverzorging vaak logischer voor je situatie.

Een goede pasvorm voorkomt drukplekken en ongewenst schuiven. Je kaakvorm verandert bovendien geleidelijk na het trekken van tanden. Daardoor kan een oude prothese later losser gaan zitten. Een controle helpt klachten tijdig onderscheiden van gewenning.

Een goed sluitende rand verdeelt de druk over het tandvlees. Daardoor ontstaan minder snel pijnlijke drukplekken. De occlusie moet in balans zijn, zodat je kaak niet telkens naar één kant uitwijkt. Spreek hardop tijdens een controle, want losse klanken maken een slechte ligging soms duidelijk.

Kauw eerst rustig met kleine happen. Bijten met voortanden kan een volledige prothese naar voren duwen. Langdurige pijn, wondjes of herhaald loskomen zijn redenen om je behandelaar te laten meekijken. Een zachte borstel helpt eigen tanden schoonhouden rond een gedeeltelijke prothese, terwijl passende tandenborstels het tandvlees minder kunnen irriteren.

Acrylhars vormt vaak de basis van een uitneembare prothese. Dit kunststofmateriaal is licht en kan tandvleeskleurig worden uitgevoerd. Kunststoftanden bootsen de zichtbare tandvorm na. Bij gedeeltelijke protheses kan een metalen frame extra stabiliteit bieden.

Een metalen frame is dunner dan een volledig kunststof basisplaat. Het voelt daardoor soms minder omvangrijk in je mond. De materiaalkeuze beïnvloedt gewicht en dikte, terwijl de vorm van je kaak en de verdeling van kauwkrachten bepalen of een voorziening stabiel blijft tijdens spreken en eten. Een reparatie of aanpassing hoort bij een tandprotheticus of tandarts.

Kies geen materiaal alleen op kleur. De vorm van tandvlees en tanden bepaalt ook hoe natuurlijk het geheel oogt. Acrylhars kan bij vallen breken, terwijl een frame weer andere herstelmogelijkheden heeft. Een pascontrole blijft dus verstandig.

Goede mondhygiëne houdt je mond onder een prothese rustiger. Ook zonder eigen tanden blijft verzorging nodig. Voedselresten en plaque kunnen zich ophopen langs randen. Dat vergroot de kans op irritatie en een onaangename geur.

Neem de prothese dagelijks uit als je behandelaar dat adviseert. Reinig ook tong, gehemelte en tandvlees voorzichtig. Poets aanwezige natuurlijke tanden zorgvuldig, omdat ontstoken tandvlees de steun rond een gedeeltelijke prothese kan verminderen. Gebruik een zachte borstel en een passend reinigingsmiddel voor de uitneembare voorziening.

Gewone tandpasta kan te schurend zijn voor sommige kunststof oppervlakken. Vraag daarom welk middel past bij het materiaal van je prothese. Spoel je mond na het eten, terwijl regelmatig water drinken een droge mond kan beperken die het dragen en spreken soms onaangenaam maakt. Bij een blijvende slechte smaak is professionele controle verstandig.

Dagelijkse reiniging beperkt aanslag en verkleuring op je prothese. Laat de voorziening niet vallen. Leg een handdoek in de wasbak tijdens het schoonmaken. Dat dempt de klap als het materiaal uit je handen glijdt.

Gebruik lauw water en een borstel die geen diepe krassen maakt. Heet water kan kunststof vervormen. Volg de aanwijzingen van het reinigingsmiddel, omdat sommige middelen speciaal werken op aanslag zonder het oppervlak onnodig te belasten. Voor dagelijkse tabletten of baden kun je prothesereinigers vergelijken.

Bewaar een uitneembare prothese volgens het advies van je behandelaar. Sommige materialen mogen niet uitdrogen, terwijl andere bewaarregels kunnen afwijken per constructie. Gebruik nooit bleekmiddel of agressieve huishoudmiddelen zonder professioneel advies. Laat een gebarsten basis snel nakijken, want scherpe randen kunnen het tandvlees beschadigen en een kleine breuk wordt door kauwkrachten vaak groter waardoor de prothese minder stabiel gaat zitten.