Pneumatische boren (7)

Pneumatische boren kies je op luchttoevoer en boorklus. Een luchtboor werkt alleen goed met een passende compressor. Controleer daarom eerst de werkdruk die de fabrikant opgeeft. Vergelijk die waarde met de druk die je compressor tijdens gebruik levert.

Luchtverbruik toont hoeveel perslucht de motor per minuut vraagt. Een kleine ketel raakt sneller leeg bij een machine met hoog luchtverbruik. Daardoor daalt het toerental en wordt een gat minder netjes. Kies liever extra compressorcapaciteit dan rekenen op de maximale opgegeven opbrengst.

Dat beperkt de prestaties. Een lange smalle slang geeft drukverlies, vooral wanneer je langdurig boort. Past deze aandrijving niet bij je werkplek, dan biedt het bredere aanbod van boren meer opties.

De boorkop bepaalt welke schachten je veilig kunt vastzetten. Meet daarom de diameter van je bestaande boren. Een drieklauwboorkop klemt ronde schachten en komt veel voor bij algemeen boorwerk. Een sleutelboorkop geeft vaak meer klemkracht bij zwaardere belasting.

Controleer ook de minimale klemdiameter van de boorkop. Dunne boortjes kunnen anders scheef klemmen of tijdens het werk slippen. Een snelspanboorkop wisselt vlot, maar vraagt wel een stevige hand voor gelijkmatige klemming. Voor herhaald metaalwerk helpt een goed vastgezette boor om weglopen bij de start te beperken.

Kies ook een passende boorschacht. Zeskantige schachten passen niet vanzelf in iedere boorkop. Wie gaten met een grote diameter maakt, gebruikt vaak gatenfrezen, omdat die een ander snijprincipe hebben dan spiraalboren.

Een pneumatische boor moet passen bij je werkomgeving. Metalen behuizingen verdragen stoten meestal beter dan veel kunststof delen. Een rubberen greep geeft meer houvast wanneer je met handschoenen werkt. Dat vermindert vermoeidheid.

Let bij de trekker op doseerbaarheid. Een goed regelbare trekker helpt bij het aanzetten van kleine gaten. Vooral op glad metaal voorkomt dat ongewenste krassen rond het boorpunt. Een haakse uitvoering bereikt krappe hoeken, terwijl een rechte uitvoering vaak meer ruimte rond de booras vraagt.

Controleer ook de uitlaatrichting. Uitstromende lucht mag geen spanen naar je gezicht of werkvlak blazen. Een achteruit gerichte uitlaat werkt prettiger bij langdurig gebruik, omdat koude lucht dan verder van je hand wegstroomt.

Het toerental bepaalt hoe beheerst je verschillende materialen boort. Een hoog toerental past vaak bij kleine gaten in zacht materiaal. Harder metaal vraagt meestal een lagere snelheid met voldoende druk. Te veel snelheid verbrandt de snijkant.

Kijk daarom naar het onbelaste toerental in de specificaties. Dat getal ligt hoger dan de snelheid tijdens daadwerkelijk boren. Bij een pneumatische motor daalt het toerental wanneer de luchttoevoer tekortschiet of wanneer je te hard drukt. Een stabiele compressor houdt de machine daardoor beter controleerbaar.

Gebruik altijd een passende boor voor het materiaal. Voor staal helpt snijolie de warmte afvoeren, terwijl hout meestal een andere boorvorm en spaanafvoer vraagt. Voor zeer grote openingen in plaatmateriaal zijn gatenfrezen vaak logischer, omdat zij alleen een rand uitsnijden en daardoor bij dezelfde gatdiameter minder vermogen vragen dan een volle boor.

De luchtaansluiting moet zonder verlies bij je installatie passen. Veel luchtgereedschap gebruikt een snelkoppeling tussen slang en machine. Controleer de aansluiting voordat je een koppeling of adapter kiest. Een passende snelkoppeling voorkomt lekkage.

Let daarbij op de nominale slangdiameter. Een te nauwe slang beperkt de luchtstroom bij een hoog luchtverbruik. Ook koppelingen met een kleine doorlaat kunnen de prestaties merkbaar drukken. Gebruik bij voorkeur dezelfde koppelnorm binnen je werkplaats, zodat wisselen sneller gaat en vergissingen afnemen.

Voor los werk zonder compressor is een handboormachine vaak praktischer. Die keuze voorkomt dat je eerst een luchtslang en compressor moet klaarzetten. Bij een vaste persluchtplek blijft een pneumatische machine juist interessant, omdat de aandrijving compact is en geen accupakket nodig heeft.

Regelmatig onderhoud houdt een pneumatische boor betrouwbaar in gebruik. Vocht en vuil beschadigen interne delen van de luchtmotor. Tap daarom condenswater uit de compressor voordat het via de slang mee kan komen. Dat verlengt de levensduur.

Gebruik alleen olie wanneer de fabrikant dat voorschrijft. Een geschikte luchtgereedschapolie smeert bewegende delen zonder het systeem onnodig te vervuilen. Te veel olie trekt vuil aan en kan uit de uitlaat spatten. Reinig de boorkop geregeld, zodat stof geen goede klemming belemmert.

Draag altijd een veiligheidsbril tijdens het boren. Span het werkstuk vast, want een losschietend deel kan draaien of wegspringen. Sluit de luchttoevoer af voor elke boorwissel, verwijder daarna de slang en controleer de trekker met beide handen voordat je de nieuwe boor veilig in de boorkop vastzet.