Speciale elektrische schakelaars (9.135)

Speciale elektrische schakelaars sturen licht of apparatuur volgens een vaste functie. Je kiest niet alleen op vorm, want aansluitwijze, belasting en gewenste schakeltijd bepalen of een model in je installatie past. Een verkeerde uitgang of montagevorm geeft storingen. Ook de sensor, normering en beschikbare ruimte verdienen aandacht.

Wat vind je van deze pagina?

Speciale elektrische schakelaars vergelijken en kiezen

1. Speciale elektrische schakelaars per toepassing kiezen

De functie bepaalt welk speciaal schakeltype je nodig hebt. Een impulsrelais schakelt een belasting na elke bedienpuls om. Dat werkt goed bij meerdere drukknoppen op één lichtpunt. Een tijdrelais schakelt direct of vertraagd, waardoor ventilatie of trapverlichting nog blijft werken nadat je de drukknop hebt losgelaten. Kies daarom eerst de gewenste schakelvolgorde. Bij een puls blijft de gekozen stand behouden.

Een schemerschakelaar reageert op omgevingslicht via een externe of ingebouwde sensor bij de gekozen meetplek. Voor periodieke sturing met vaste schakelmomenten past een tijdschakelaar beter gedurende de week. Wie alleen een gewone lamp vanaf één plek bedient, heeft meestal geen speciale functie nodig en vindt bij elektrische schakelaars een breder aanbod. Let ook op het doel van de schakeluitgang. Sommige uitgangen sturen alleen een relais aan. Lees het meegeleverde schakelschema voordat je bestaande draden in de kast verplaatst.

2. Aansluitingen en belasting moeten samen kloppen

Klemmen en belasting moeten bij dezelfde installatie passen. Controleer eerst de nominale spanning van het volledige schakelcircuit en de bijbehorende voeding. Veel woninginstallaties werken op 230 volt wisselspanning voor de aangesloten belasting. Een stuurspanning kan daarvan afwijken, vooral wanneer een relais vanuit een besturingssysteem wordt aangestuurd. Dat verschil voorkomt een kostbare mismatch.

Bekijk daarna de toegestane stroom en het soort aangesloten belasting. Motoren en led-drivers geven bij inschakelen soms een hogere piekstroom dan hun opgegeven verbruik suggereert. Een potentiaalvrij contact levert zelf geen spanning en is daardoor bruikbaar als de aangesloten besturing een eigen voedingsbron heeft. Let tevens op de montagevorm. DIN-railmodellen horen in een verdeelkast, terwijl inbouwvarianten achter het afdekraam voldoende montageruimte vragen. Voor gewone wandbediening zijn lichtschakelaars vaak logischer.

3. Montage en bescherming vragen extra aandacht

Veilige montage vraagt passende behuizing en vakkennis. Schakel altijd de groep uit voordat je aansluitingen controleert. Meet vervolgens de spanningsloosheid zorgvuldig met geschikt en goedgekeurd meetgereedschap. Werkzaamheden aan een vaste installatie vallen onder NEN 1010, die eisen stelt aan beveiliging, aanleg en controle. Een installateur voorkomt risico's.

De IP-waarde vertelt hoe goed de behuizing beschermt tegen aanraking, stof en water in de beoogde ruimte. Een hogere tweede IP-cijfer helpt vooral in vochtige ruimtes en bij spatwater. Plaats je een schakelaar buiten of nabij water, kies dan een uitvoering waarvan de IP-waarde past bij die plek en bij de manier waarop kabels worden ingevoerd. Trek kabels nooit strak op de klemmen of aansluitpunten. Goede trekontlasting voorkomt losse verbindingen tijdens dagelijks gebruik van aangesloten apparatuur.

4. Zo bepaal je de juiste uitvoering

De juiste uitvoering volgt uit functie, plaats en belasting. Noteer eerst wat de schakelaar precies moet doen. Schakelen op een drukknop verschilt van automatisch schakelen op tijd of licht. Bepaal daarna of je een stuurcontact of een belastingsuitgang nodig hebt. Dat maakt filteren sneller.

Meet de beschikbare ruimte in de kast of inbouwdoos voordat je de montagevorm en benodigde bedrading kiest. Vergelijk vervolgens spanning, nominale stroom en IP-waarde met de gegevens van de bestaande installatie en aangesloten apparatuur. Neem ook de inschakelstroom van lampen of motoren mee, omdat een schakelaar die op papier past anders toch kan vastplakken of te warm worden bij herhaald gebruik in huis.

Kies een merk met duidelijke documentatie wanneer compatibele systeemonderdelen en technische gegevens voor jou tellen. Je kunt specificaties vergelijken via de beste speciale elektrische schakelaars voordat je een keuze vastlegt voor je installatie.

Begrippenlijst

Impulsrelais

Een impulsrelais is een relais dat bij elke stuurpuls van stand wisselt. Het behoudt zijn laatste stand zonder dat je de knop ingedrukt houdt. Daardoor kun je meerdere drukknoppen gebruiken om dezelfde belasting te bedienen.

Tijdrelais

Een tijdrelais is een schakelrelais met een instelbare tijdvertraging. De uitgang schakelt direct, vertraagd in of vertraagd uit volgens de gekozen functie. Dat is bruikbaar voor bijvoorbeeld nalooptijd van ventilatie of verlichting.

DIN-rail

Een DIN-rail is een metalen montagerail voor modulaire elektrische componenten in een kast. Apparaten klikken erop vast volgens een gestandaardiseerd profiel. Zo blijven schakelaars, automaten en relais overzichtelijk bereikbaar voor onderhoud.

Potentiaalvrij contact

Een potentiaalvrij contact is een schakelcontact dat zelf geen spanning afgeeft. Het opent of sluit alleen een apart elektrisch circuit. Daardoor kun je het gebruiken met een besturing die een eigen voeding of afwijkende spanning heeft.

IP-waarde

Een IP-waarde geeft aan in welke mate een behuizing beschermt tegen aanraking, stof en water. Het eerste cijfer gaat over vaste voorwerpen en stof. Het tweede cijfer beschrijft de bescherming tegen vocht en water.

NEN 1010

NEN 1010 is de Nederlandse norm voor veiligheidsbepalingen bij laagspanningsinstallaties. De norm beschrijft onder andere bescherming, aanleg en controle van vaste elektrische installaties. Bij wijzigingen helpt deze norm om risico's op schokken en brand te beperken.

Populaire merken in speciale elektrische schakelaars

Schneider Electric Eaton Siemens EATON INDUSTRIES Hans Pries Finder Meat&Doria ABB Hella Bosch Magneti Marelli Hc-Cargo

Over speciale elektrische schakelaars

Vergelijk 9.135 speciale elektrische schakelaars van 12 merken bij honderden Nederlandse webshops. De prijzen lopen van € 3 tot € 104. products.ai toont per product de laagste prijs, de voorraad én de prijsontwikkeling, zodat je altijd de beste deal vindt.

Verwante categorieën

Lichtschakelaars 36.250