Tandpasta (6.123)

De juiste tandpasta sluit aan op je belangrijkste mondklacht. Kies eerst tussen dagelijkse bescherming, verlichting bij gevoeligheid of extra aandacht voor tandvlees. De basis is simpel. Een gewone fluorideformule past vaak bij een gezond gebit zonder terugkerende klachten. Pijnscheuten bij koud drinken wijzen vaak op gevoelige tanden en vragen om een gerichte formule.

Ook bloedend tandvlees verdient aandacht. Gebruik niet zomaar een whiteningpasta wanneer je glazuur dun of gevoelig aanvoelt. Die pasta's kunnen sterker polijsten, waardoor bestaande gevoeligheid soms duidelijker wordt tijdens het poetsen. Bespreek aanhoudende pijn of bloedingen met je tandarts, want tandpasta lost geen gaatje of tandvleesontsteking op. Past geen formule bij je klacht, dan biedt het bredere aanbod van mondverzorging meer aanknopingspunten.

Fluoride helpt je glazuur dagelijks sterker tegen zuuraanvallen te maken. Het mineraal ondersteunt remineralisatie nadat bacteriën suikers hebben omgezet in zuur. Dat remt schade. Voor volwassenen is 1450 ppm fluoride een veelgebruikte concentratie voor dagelijks poetsen. Kinderen hebben een leeftijdsgebonden hoeveelheid nodig, omdat zij tandpasta vaker inslikken dan volwassenen.

Lees daarom altijd de aanwijzingen op de verpakking. Een erwtgrote hoeveelheid is vanaf ongeveer twee jaar meestal het uitgangspunt, mits een ouder helpt. Jongere kinderen gebruiken slechts een veegje, zodat ze minder fluoride binnenkrijgen. Poets tweemaal per dag twee minuten met fluoridepasta, omdat regelmaat de bescherming beter ondersteunt dan af en toe extra poetsen. Na het poetsen spuug je uit zonder veel water, zodat fluoride langer op je tanden blijft.

Gevoelige tanden vragen om een milde tandpasta met gerichte werking. Stoffen zoals kaliumnitraat kunnen prikkels in het tandbeen helpen dempen. Resultaat vraagt geduld. Gebruik zo'n pasta dagelijks, want een losse poetsbeurt geeft meestal geen blijvend effect. Vermijd hard schrobben met een stugge borstel, omdat teruggetrokken tandhalzen extra gevoelig kunnen reageren.

Bloedend tandvlees ontstaat vaak door plaque langs de tandvleesrand. Een tandpastatype voor tandvlees richt zich meestal op plakverwijdering en een schoon gevoel. Blijven bloedingen langer dan twee weken bestaan, laat je tandvlees dan beoordelen door een tandarts of mondhygiënist. Een blekende pasta verwijdert vooral oppervlakkige aanslag, terwijl peroxideproducten de tandkleur kunnen beïnvloeden en een andere toepassing vragen. Tandbleekmiddelen behandelen die andere toepassing thuis.

Abrasiviteit bepaalt hoe sterk tandpasta aanslag van je tanden polijst. De RDA-waarde geeft de relatieve schurende werking van een formule aan. Een lage waarde schuurt minder. Dat is prettig bij blootliggende tandhalzen of slijtagegevoelige tanden. Een hogere abrasiviteit pakt oppervlakkige vlekken beter aan, terwijl gevoelig gebit vaak baat heeft bij een mildere formule.

Ook schuim zegt weinig over de reinigende werking. Schuimstoffen verdelen pasta door je mond en geven een schoon gevoel. Bij een droge mond kan minder schuim prettiger zijn. Een milde muntsmaak werkt bij dagelijks gebruik voor sommige mensen beter dan een scherpere variant met een sterk verkoelend gevoel, omdat zij daardoor langer en rustiger poetsen zonder een branderig gevoel. Een zachte tandenborstel beperkt druk op tandvlees.

Kies tandpasta op basis van je dagelijkse klacht en poetsroutine. Begin met fluoride wanneer je vooral gaatjes wilt voorkomen. Dat werkt breed. Neem een gevoelige variant bij pijnscheuten door koud of zoet eten. Richt je op tandvlees wanneer het tijdens poetsen bloedt of gezwollen blijft.

Laat whitening niet je enige criterium zijn. Sterk polijstende pasta kan aanslag verminderen, terwijl een gevoelige mond soms juist een mildere formule nodig heeft. Gebruik je een elektrische borstel, dan blijft zachte druk nodig omdat snelle borstelbewegingen hard duwen niet corrigeren. Bij meerdere klachten kies je eerst de klacht met het meeste ongemak, want dagelijks consequent poetsen met één passende formule geeft meestal duidelijker resultaat dan steeds wisselen tussen verschillende soorten tandpasta. Vraag advies bij aanhoudende klachten.