Wiggen voor gereedschapsstelen (73)

De juiste wigvorm volgt altijd de bestaande steelverbinding. Houten wiggen vullen doorgaans een langwerpige zaagsnede in de steel. Metalen ringwiggen spreiden hout in meerdere richtingen en werken daarom vooral bij koppen met een ronde of brede opening. Kies nooit op kleur. Bekijk eerst de oude wig of de sleuf. Een platte houten wig drukt de steel vooral in de lengterichting vast.

Ringwiggen zijn vaak klein maar vragen een passend voorgeboord gat. Een combinatie van hout en metaal kan goed werken wanneer de fabrikant die opbouw voor jouw gereedschap toepast. Vermijd extra wiggen bij een krappe opening, want te veel spreiding kan scheuren rond het oog veroorzaken. Voor andere kleine onderdelen past het bredere aanbod van Gereedschapaccessoires beter bij je klus.

Meet de sleuf voordat je een wig kiest. Dikte bepaalt hoeveel het hout uitzet. Meet lengte en breedte van de sleuf met een schuifmaat. De kop hoort vlak op de schouder van de steel te rusten. Vergelijk de maat ook met de oude wig wanneer die nog heel is.

Zaag de steel niet verder open om een te brede wig passend te maken. Dat verzwakt de verbinding. Een vrijwel volle sleuflengte geeft gelijkmatige druk over de steel terwijl een korte wig alleen bovenaan vastzet waardoor de kop later bij herhaald zwaar graafwerk kan bewegen. Stop zodra de kop niet meer beweegt. Een uitstekend stuk kun je pas na controle vlak afzagen.

Hout en metaal geven de steel een andere spreiding. Houten wiggen passen goed bij een sleuf die van bovenaf wordt gevuld. De vezelrichting telt mee. Sla een houten wig bij voorkeur zo in dat de vezels niet meteen langs de sleuf openbreken. Een passende houtsoort vervormt onder druk iets waardoor de steel gelijkmatiger tegen het oog van de kop klemt.

Metalen ringwiggen drukken lokaal in het hout en vullen vaak een ronde ruimte naast een houten hoofdwig. Ze geven extra houvast. Gebruik een metalen wig alleen als er voldoende gezond hout rond het inslagpunt overblijft, want dunne randen kunnen uitscheuren. Een ringwig hoort vlak te liggen zodat uitstekende randen geen handen of handschoenen raken tijdens het werk. Voor het gladmaken van de afgezaagde kop zijn schuuraccessoires geschikt wanneer je de steelrand niet verder wilt inkorten.

Een schone droge steel geeft de betrouwbaarste verbinding. Verwijder eerst losse houtresten uit de sleuf en controleer de rand op scheuren. Een gescheurde steel vervang je beter. Plaats de kop volledig op de steel voordat je de houten wig inslaat zodat de druk diep in de sleuf blijft zitten en niet boven een verkeerde pasvorm terechtkomt. Tik met beheerste slagen.

Ondersteun de kop op stevig hout zodat de steel niet veert tijdens het inslaan. Gebruik geen lijm als vervanging voor een passende wig. Lijm kan kleine kieren vullen maar herstelt geen versleten oog of gespleten steel. Zit een oude metalen wig vast dan slijp of knip je die alleen weg met passende bescherming. Voor zulke bewerkingen kunnen accessoires voor slijpmachines passen bij je gereedschap en materiaal.

Een goed gezette wig blijft alleen veilig met periodieke controle. Hout krimpt of zwelt door vocht en temperatuurverschillen. Controleer daarom vóór zwaar werk of de kop nog strak aansluit. Een bewegende kop stop je niet met extra kracht, want die kan onverwacht losschieten. Vervang de steel wanneer scheuren vanuit de sleuf doorlopen.

Bewaar handgereedschap droog zodat de verbinding minder vaak wisselt in spanning. Laat een natte steel rustig drogen. Plaats gereedschap niet langdurig tegen een warme radiator of kachel want snelle droging vergroot de kans op scheuren. Schuur scherpe houtvezels na het afzagen licht weg zodat je hand niet blijft haken tijdens gebruik. Kies een vervangend onderdeel op maat en materiaal, niet alleen op de naam van het gereedschap.