Bedrukbare stoffen (16)

De juiste bedrukbare stof volgt meestal uit jouw gekozen druktechniek. Voor textielverf en zeefdruk werkt katoen vaak prettig. De vezels nemen watergedragen inkt op en geven een matte uitstraling. Polyester past beter bij sublimatie, omdat de kleurstof onder hitte in de vezel trekt. Daarmee blijft de print soepel.

Geweven stof blijft vormvast, terwijl tricot rekt tijdens het bedrukken. Een rekbare ondergrond vraagt daarom om geschikte inkt en een stabiele persing, anders kan het beeld na dragen scheuren. Voor decoratieve wandpanelen kan Handwerkcanvas een stevig alternatief zijn. Wil je vooral kleding maken, vergelijk dan ook gewone stoffen op samenstelling en rek. Test altijd eerst een reststuk.

Stofgewicht en rek bepalen hoe voorspelbaar je print wordt. Een dunne stof tekent sneller door. Gramgewicht in g/m² vergelijkt het gewicht van stoffen met gelijke afmeting. Een hoger gramgewicht geeft meestal meer dekking, terwijl een open weefsel toch inkt kan doorlaten. Meet daarom niet alleen de dikte van de stof zelf.

Voor een tas of wanddoek is een stabiele geweven basis vaak handiger dan een rekbare jersey. Bij kleding bepaal je eerst de gewenste val. De breedte van de lap beïnvloedt je ontwerp, omdat een groot motief soms uit meerdere banen bestaat. Wasbare toepassingen verdienen een voorgekrompen kwaliteit, want krimp kan de positie van een print zichtbaar veranderen. Past deze keuze niet, dan is het bredere aanbod Textiel logischer.

De druktechniek moet passen bij vezel en afwerking. Dat voorkomt vale kleuren. Transferfolie hecht met warmte en druk op veel textielsoorten. De benodigde temperatuur verschilt per folie en materiaal. Een te hete pers kan synthetische vezels laten glanzen of vervormen.

Sublimatie werkt alleen op polyester met een geschikte lichte coating. De inkt wordt gasvormig door hitte en bindt zich in de vezel, waardoor het motief niet als voelbare laag bovenop ligt. Voor een donkere ondergrond heb je meestal witte basisinkt of een dekkende transfer nodig. Zeefdruk laat zich goed herhalen. Een proefdruk op een reststuk voorkomt schade aan een grote lap, omdat verkeerde temperatuur de vezel kan vervormen en de kleur minder helder maakt tijdens het persen.

Een duurzame print begint met de juiste voorbereiding. Was nieuwe stof vooraf als het eindproduct wasbaar wordt. Zo verdwijnen appretmiddelen die de hechting van inkt merkbaar kunnen verminderen. Strijk alle kreukels zorgvuldig glad voordat je de stof meet of perst. Een schone vlakke ondergrond werkt zichtbaar beter bij elke persing.

Laat inkt of transfer na het bedrukken volledig uitharden volgens de aanwijzing van het gekozen systeem voor gebruik. Was daarna binnenstebuiten met een mild programma. Een lage wastemperatuur spaart kleur en lijmlaag, terwijl een droger vooral transfers sneller kan belasten. Gebruik bij dunne of rekbare stof eventueel vlieseline als tijdelijke steun. Die steun voorkomt verschuiven tijdens het bedrukken.

Je kiest sneller met een vaste volgorde van vragen. Begin met de druktechniek die je gebruikt, want die bepaalt welke vezels de kleur opnemen. Controleer daarna de vezelsamenstelling op het etiket. Die informatie voorkomt een verkeerde combinatie. Vergelijk ook de kleur en het oppervlak voordat je de stof bestelt.

Maak ten slotte een kleine proef met jouw ontwerp. Beoordeel de kleur na afkoelen en rek de stof licht uit. Voor een vaak gewassen project kies je pas na die test, omdat kleine scheurtjes of kleurverlies bij herhaald gebruik duidelijker zichtbaar worden dan op een losse proeflap onder werklicht. Bewaar een stukje van elke goedgekeurde combinatie voor later gebruik. Daarmee herhaal je later dezelfde persinstellingen zonder opnieuw te gokken.