Compacte fluorescentielampen (3)

De juiste fitting bepaalt of de lamp past. Compacte fluorescentielampen hebben meestal een pinvoet of schroeffitting. Een pinvoet moet exact overeenkomen met de lamphouder, omdat het aantal pennen en de afstand ertussen per uitvoering verschillen. Schroeffittingen herken je meestal aan codes zoals E14 en E27 op de verpakking. Meet ook de beschikbare lengte en breedte boven het armatuur zorgvuldig.

Een spiraalvorm past vaak goed in een open kap met voldoende diepte. Een U-vormige lamp vraagt soms meer breedte binnen een smalle kap. Vergelijk daarom de totale lampmaat met de oude lamp en niet alleen met de fittingmaat, want de elektronica zit vaak in de voet. Bij een gesloten armatuur kan warmte zich rond de lamp ophopen. Kies dan een passende vorm voor de kap. Past dit niet, dan biedt het bredere aanbod van Lichtbronnen meer mogelijkheden.

De ballast moet passen bij het gekozen lamptype. Veel compacte fluorescentielampen bevatten een elektronische ballast in de voet. Andere uitvoeringen werken alleen met de ballast die al in het armatuur zit. Een conventionele ballast gebruikt vaak een losse starter. Elektronische voorschakelapparaten starten sneller en beperken vaak zichtbaar flikkeren tijdens het inschakelen.

Controleer de codering op de oude lamp voordat je een vervanger kiest. Een verkeerde combinatie kan slecht starten of de lamp beschadigen. Een lamp met ingebouwde elektronica hoort niet in een armatuur met een ongeschikte externe ballast, omdat beide onderdelen de stroom op een andere manier tijdens normaal gebruik regelen. Schakel altijd de stroom uit. Bij twijfel passen Tl-buizen beter bij armaturen met losse ballast. Lees ook het typeplaatje in het armatuur zorgvuldig.

Lichtkleur bepaalt hoe een ruimte aanvoelt tijdens gebruik. De kleurtemperatuur staat vermeld in kelvin. Warmwit licht rond 2700 K oogt huiselijk in woonruimtes. Neutraalwit licht rond 4000 K past vaak beter bij werkplekken. Daglichtwit kan koel overkomen in kleine kamers.

Lumen geeft aan hoeveel zichtbaar licht een lamp levert. Vergelijk lumen met de oude lamp wanneer je dezelfde helderheid verwacht. Watt vertelt vooral iets over het opgenomen vermogen en niet rechtstreeks over de lichtopbrengst. Een hogere lichtopbrengst helpt bij lezen, terwijl een te felle lamp in een kleine kap kan verblinden. Let ook op de opwarmtijd. De volle lichtstroom komt soms pas na korte tijd beschikbaar.

Compacte fluorescentielampen presteren meestal het best bij langere dagelijkse branduren. Veel schakelmomenten kunnen de levensduur verkorten. Dat geldt vooral voor lampen met een elektronische ballast. Gebruik ze daarom liever in ruimtes waar het licht langer blijft branden. In een toilet of berging schakelt een lamp vaak onnodig vaak.

Koude omstandigheden kunnen het starten vertragen en de lichtopbrengst tijdelijk verlagen. Ook gesloten kappen belasten de interne elektronica door extra warmte tijdens gebruik. Laat een net uitgeschakelde lamp eerst afkoelen voordat je hem vervangt. Voor plaatsen met veel schakelcycli zijn LED-lampen meestal geschikter, omdat ze direct volledig licht geven en doorgaans beter tegen vaak schakelen kunnen. Controleer wel altijd de fittingmaat vooraf. Zo voorkom je een verkeerde vervanging met extra afval.

Veilig vervangen begint met stroomloos werken aan het armatuur. Schakel de groep uit voordat je de lamp aanraakt. Draai een schroeffitting rustig los zonder de glazen buis te forceren. Trek een pinvoet recht uit de houder. De pennen kunnen verbuigen.

Compacte fluorescentielampen bevatten kwik en horen daarom niet bij het restafval. Lever een kapotte lamp apart in bij een geschikt inzamelpunt. Breekt de glazen buis, ventileer dan de ruimte en verzamel scherven voorzichtig zonder een stofzuiger te gebruiken, zodat mogelijke resten niet verder door de kamer kunnen worden verspreid.

Raak losse elektronica niet met natte handen aan tijdens het opruimen. Bewaar een nieuwe lamp droog tot de montage. Controleer na plaatsing of de lamp stabiel brandt zonder knipperen.