Kettingschakels (551)

Kettingschakels verbinden kettingdelen voor reparatie of een passende verlenging. De juiste maat moet overeenkomen met de steek en de draaddikte, omdat een bijna passende schakel snel speling geeft. Ook sluitingstype en materiaal bepalen de inzetbaarheid. Voor een fiets- of aandrijfketting gelden andere eisen dan voor een eenvoudige bevestigingsketting, zeker bij trekkracht, corrosie en herhaald buigen.

Wat vind je van deze pagina?

Kettingschakels vergelijken en kiezen

1. Welke kettingschakel past bij jouw ketting?

Een passende kettingschakel volgt altijd het type ketting. Meet eerst de steek, de binnenbreedte en de draaddikte van het bestaande deel. Een gewone verbindingsschakel koppelt twee open uiteinden in veel kettingtypen. Een sluitschakel vormt een losneembare verbinding.

Bij rollenkettingen moeten de pennen precies in de busjes vallen, anders loopt de ketting stroef of beschadigt het tandwiel. Gebruik daarom nooit een schakel die alleen op het oog past. Een clipschakel monteer je bij veel aandrijfkettingen zonder speciaal klinkgereedschap. Een geklonken schakel vraagt wel om gecontroleerd persen.

Het sluitprincipe bepaalt dus zowel montagegemak als de mogelijkheid om later weer te openen. Voor aandrijvingen is de kettingserie leidend, omdat steek en plaatdikte per serie verschillen. Past dit type niet bij je toepassing, dan biedt Haken, spanbanden en bevestigingsmateriaal meer soorten verbindingen voor algemeen vastzetten. Dat voorkomt een verkeerde toepassing.

2. Maat en pasvorm controleren

De maat moet exact overeenkomen met je bestaande ketting. Meet de hartafstand tussen twee opeenvolgende pennen met een schuifmaat, want deze steek bepaalt of de schakel soepel over tandwielen loopt en zonder zijwaartse spanning door geleidingen blijft bewegen. Noteer die maat direct. Vergelijk daarna de gemeten maat met de gegevens van je ketting.

Binnenbreedte is de vrije ruimte tussen de binnenplaten. Die ruimte moet passen bij de rol of het gekoppelde kettingdeel. Ook de plaatdikte verdient aandacht bij smalle aandrijfkettingen. Te dikke zijplaten kunnen langs een tandwiel schuren en veroorzaken dan extra slijtage.

Controleer ten slotte of de penlengte niet buiten de bestaande ketting uitsteekt. Speling wordt dan sneller zichtbaar. Bij een band of riem met sluiting is een veiligheidsgespen vaak een betere oplossing dan een kettingschakel. Zo houd je de sluitmethode passend bij het materiaal.

3. Materiaal en constructie van kettingschakels

De gekozen afwerking bepaalt de weerstand tegen roest. Blank staal werkt goed in droge omstandigheden maar vraagt bij vocht om bescherming. Verzinkt staal krijgt meestal een beschermende zinklaag tegen corrosie. Die beschermlaag slijt bij voortdurende wrijving echter wel geleidelijk.

Roestvast staal is geschikt voor vochtige omgevingen en blijft langer verzorgd ogen. Niet elke roestvaste legering verdraagt chloride bij langdurig buitengebruik even goed. Kies daarom niet alleen op kleur, omdat een glanzende schakel zonder passende materiaalsoort bij buitengebruik toch na verloop van tijd kan vastlopen door corrosie of slijtage van de pen. De centrale verbindingspen is daarbij vaak het meest belast.

Let ook op de vorm van platen en boringen. Scherpe randen kunnen aangrenzend materiaal tijdens gebruik merkbaar beschadigen. Een nette passing beperkt kantelen, vooral wanneer de ketting herhaaldelijk buigt. Gebruik geen onbekende schakel voor hijswerk zonder duidelijke draagkrachtmarkering en passende documentatie.

4. Veilig gebruiken bij aandrijving en hijswerk

Gebruik kettingschakels alleen binnen hun bedoelde toepassing. Een aandrijfketting brengt beweging over en is niet automatisch geschikt voor het heffen van lasten. Dat onderscheid voorkomt gevaarlijke improvisaties. Controleer altijd de markering van de fabrikant.

Voor hijswerk horen ketting, verbindingsdelen en haken als één beoordeeld systeem bij elkaar, zodat de toegestane belasting niet op een zwakke schakel onder wisselende belasting tijdens gebruik onverwacht stukloopt. Kijk voor zulke toepassingen naar hijsogen, -klemmen en -haken met passende specificaties. Norm EN 818 beschrijft eisen voor kettingen voor hijsdoeleinden. Losse onderdelen moeten daarbij aantoonbaar bij de toepassing passen.

Vervang een vervormde schakel direct. Ook scheurtjes rond een boring zijn reden voor afkeur. Open een clipschakel met passend gereedschap, omdat verbuigen de borging kan verzwakken. Werk rustig en controleer na montage of de sluiting volledig is vergrendeld.

5. Controleren tijdens gebruik

Regelmatige controle verlengt de bruikbare levensduur van kettingschakels. Vuil tussen pen en bus werkt als schuurmiddel en vergroot de speling. Maak de verbinding daarom tijdig schoon. Droog hem daarna goed af.

Smeer alleen wanneer het kettingtype en de toepassing dat toelaten. Bij een aandrijfketting bereikt een geschikt smeermiddel vooral de bewegende delen tussen pen en bus. Een dikke laag vet aan de buitenkant helpt beperkt. Die trekt juist vuil aan.

Vergelijk een gebruikte schakel regelmatig met een onbeschadigd deel van dezelfde kettingserie. Meetbare rek komt meestal door slijtage rond pen en bus, niet doordat het staal overal gelijkmatig langer wordt. Voor tijdelijk bundelen zijn allesbinders vaak handiger dan een herbruikbare kettingverbinding. Vervanging blijft verstandig zodra sluiting, pen of plaat zichtbaar beschadigd is.

Begrippenlijst

Steek

Steek is de hartafstand tussen twee opeenvolgende pennen van een ketting. Deze maat bepaalt of een verbindingsdeel over tandwielen loopt en in bestaande schakels past. Meet de steek met een schuifmaat wanneer de kettingserie onbekend is.

Binnenbreedte

Binnenbreedte is de vrije ruimte tussen de binnenplaten van een ketting. De maat moet aansluiten op de rol, het tandwiel of het deel dat je koppelt. Te weinig ruimte veroorzaakt wrijving, terwijl te veel ruimte zijdelingse speling geeft.

Plaatdikte

Plaatdikte is de dikte van de zijplaten die een kettingschakel vormen. Deze waarde beïnvloedt de passing in smalle geleidingen en langs tandwielen. Een afwijkende plaatdikte kan schuren veroorzaken of de ketting scheef laten lopen.

Clipschakel

Clipschakel is een verbindingsschakel met een afneembare borgclip op de pen. Daarmee kun je een ketting zonder klinkgereedschap openen of sluiten. De clip moet volledig in de groeven vallen en in de juiste richting zijn gemonteerd.

Geklonken schakel

Geklonken schakel is een verbindingsschakel waarvan de pennen na montage plastisch worden verbreed. Hierdoor ontstaat een vaste verbinding die niet bedoeld is voor regelmatig openen. Correct persen voorkomt te veel zijdelingse druk op de zijplaten.

EN 818

EN 818 is een Europese normenreeks voor kettingen en kettingcomponenten voor hijsdoeleinden. De reeks behandelt onder meer veiligheidseisen, beproeving en markering. Een onderdeel zonder passende beoordeling gebruik je niet als vervanging in een hijssysteem.

Populaire merken in kettingschakels

Kerbl Afam Did D.I.D Bta

Over kettingschakels

Vergelijk 551 kettingschakels van 5 merken bij honderden Nederlandse webshops. De prijzen lopen van € 2 tot € 94. products.ai toont per product de laagste prijs, de voorraad én de prijsontwikkeling, zodat je altijd de beste deal vindt.

Verwante categorieën

Hijsogen, -klemmen en -haken 911 Veiligheidsgespen 260 Allesbinders 133