Synthesizers (22)

Synthesizers zijn er voor spelers die zelf klanken willen vormen en opnemen. De keuze tussen analoog, digitaal of hybride bepaalt je geluid en je manier van werken. Toetsen, polyfonie en aansluitingen kunnen onderling flink verschillen. Bedenk daarom vooraf of je live speelt, in een studio produceert of vooral met andere apparatuur samenwerkt.

Wat vind je van deze pagina?

Synthesizers vergelijken en kiezen

1. Typen synthesizers en klankopwekking

Synthesizers verschillen vooral in hun klankopwekking en bediening. Een analoge synth gebruikt spanningsgestuurde schakelingen voor een directe vaak warme klank. Digitale modellen rekenen klanken uit en bewaren meestal veel presets. Dat hoor je direct. Hybride uitvoeringen koppelen digitale oscillatoren aan analoge filters voor een gemengde werkwijze. Wavetable-synthese leest golfvormtabellen uit waardoor een klank tijdens het spelen sterk verandert. De keuze stuurt je speelwijze.

Een oscillator levert het ruwe signaal zoals een zaagtand blokgolf of sinus. Daarna vormt een filter de klank door bepaalde frequenties gericht te verzwakken. Bij modulaire systemen krijg je veel vrijheid door losse modules, terwijl signaalroutes spanningsbereiken en bekabeling meer aandacht vragen. FM-synthese gebruikt frequentiemodulatie tussen oscillatoren en levert heldere soms metalen tonen op. Wil je vooral software bedienen, dan past een MIDI-controller beter bij die werkwijze. Kies eerst de klankroute.

2. Toetsen, polyfonie en bedieningsruimte

De juiste toetsindeling bepaalt hoe direct je ideeën speelt. Mini-toetsen besparen ruimte maar voelen smaller dan standaardtoetsen. Standaardtoetsen geven meer houvast bij akkoorden en nauwkeurige melodieën. Een klavier met 49 of 61 toetsen geeft je meer bereik voor tweehandig spel, terwijl compacte 25-toetsmodellen beter passen op een klein bureau of in een tas. Grotere klavieren vragen wel meer plaats. Dat merk je thuis.

Polyfonie geeft aan hoeveel tonen een instrument tegelijk kan laten klinken. Een monofone synth speelt één noot per stem en werkt goed voor baslijnen of solo's. Met vier of meer stemmen bouw je akkoorden, maar unisono kan meerdere stemmen voor één dikkere toon gebruiken. Controleer ook de speelhulpen. Pitchbend en modulatie sturen expressie tijdens het spelen zonder een menu te openen. Heb je pianoklanken en begeleiding nodig, dan zijn muziekkeyboards meestal logischer dan een klankvormende synth.

3. Aansluitingen en integratie met je set

Goede aansluitingen bepalen hoe een instrument in je set past. USB-MIDI verstuurt noot- en regeldata naar een computer of tablet. Vijfpolige MIDI-DIN blijft nuttig bij oudere apparaten en hardware zonder USB-host. Audio-uitgangen sturen het geluid naar mixer interface of versterker. Een hoofdtelefoonuitgang maakt stil oefenen mogelijk. Controleer wel het uitgangsniveau.

CV en gate gebruiken spanningen voor toonhoogte en nootduur bij compatibele apparatuur. Deze aansluiting werkt anders dan MIDI, omdat zij directe regelspanning doorgeeft in plaats van digitale berichten. Een externe clock houdt sequencers en drummachines gelijk, zodat patronen niet hoorbaar uit elkaar lopen. Let ook op syncformaten. Past deze werkwijze niet bij je set, dan biedt het bredere aanbod van elektronische muziekinstrumenten meer passende richtingen. Lees aansluitingen vóór je koopt.

4. Gebruik, opslag en geluidsopname

Een passende werkwijze voorkomt dat functies ongebruikt blijven. Voor live spel telt directe bediening meestal zwaarder dan een diep menu. Veel knoppen geven snelle controle over filter envelope en effecten. Presets versnellen wissels tussen nummers. Een desktopmodel met veel regelaars blijft tijdens een liveset overzichtelijk, omdat je klankveranderingen meteen hoort en niet steeds door schermpagina's of verborgen functies op zoek hoeft naar instellingen. Een stevig geheugen helpt.

Bij studiowerk is opname via een audio-interface vaak overzichtelijker, omdat je het signaal per spoor kunt bewerken voordat je keuzes in de volledige mix vastlegt. Een audiosampler past beter wanneer opgenomen geluid het uitgangspunt van je muziek is. Bewaar eigen patches met duidelijke namen, zodat je favoriete instellingen later snel terugvindt.

Stof en vocht kunnen potmeters en toetsen minder betrouwbaar maken, terwijl een beschermhoes transport en opslag veiliger houdt. Maak regelmatig een reservekopie. Gebruik geschikte voeding met de voorgeschreven spanning, want een verkeerde adapter kan schade veroorzaken.

Begrippenlijst

Oscillator

Oscillator is een elektronisch circuit dat een periodiek audiosignaal produceert. Zaagtand, blokgolf en sinus hebben elk een eigen boventoonstructuur. Het signaal gaat meestal daarna naar een filter of versterker, waar de klank verder vorm krijgt in de keten.

Wavetable-synthese

Wavetable-synthese is een digitale klankmethode die achtereenvolgens opgeslagen golfvormen uitleest. Door door een tabel te bewegen verandert de klankkleur tijdens een noot. Dat levert andere beweging op dan één vaste golfvorm uit een traditionele oscillator.

Filter

Filter is een schakeling die geselecteerde frequenties in een geluid verzwakt of doorlaat. Een low-passfilter tempert vooral hoge tonen. Met cutoff en resonantie bepaal je hoe helder de klank blijft en hoe sterk een frequentiegebied opvalt.

Polyfonie

Polyfonie is het maximale aantal noten dat een instrument tegelijk kan laten klinken. Vierstemmige polyfonie is geschikt voor veel akkoorden. Unisono gebruikt vaak meerdere stemmen voor één noot, waardoor de beschikbare polyfonie sneller afneemt.

MIDI-DIN

MIDI-DIN is een vijfpolige aansluiting voor digitale noot- en regelberichten tussen apparaten. De aansluiting verstuurt geen geluid. Zij blijft bruikbaar wanneer hardware geen USB-hostfunctie heeft of wanneer je oudere apparatuur met elkaar wilt verbinden.

CV en gate

CV en gate zijn analoge spanningssignalen voor respectievelijk toonhoogte en nootduur. Ze komen veel voor bij modulaire apparatuur. CV-standaarden kunnen verschillen, dus controleer altijd welk spanningsbereik en welke triggerwijze je andere apparaat verwacht.

Over synthesizers

Vergelijk 22 synthesizers bij honderden Nederlandse webshops. De prijzen lopen van € 10 tot € 177. products.ai toont per product de laagste prijs, de voorraad én de prijsontwikkeling, zodat je altijd de beste deal vindt.

Verwante categorieën

Muziekkeyboards 53 MIDI-controllers 40 Audiosamplers 14