Bekers (18)

Bekers zijn geschikt voor laboratoriumwerk waarbij je vloeistoffen wilt afmeten mengen of opvangen. De juiste inhoud en schaalverdeling bepalen hoeveel houvast je tijdens een handeling hebt. Glas en kunststof gedragen zich anders bij warmte en reiniging. Let ook op de tuit want die voorkomt morsen bij het overschenken in kleine porties.

Wat vind je van deze pagina?

Bekers vergelijken en kiezen

1. Soorten laboratoriumbekers

Laboratoriumbekers verschillen vooral in vorm inhoud praktische afleesbaarheid en hanteerbaarheid. Een lage brede beker versnelt verdamping tijdens verwarmen terwijl een hoge smalle vorm vloeistof rustiger vasthoudt. De tuit helpt bij schenken. Kies daarom eerst de handeling die je dagelijks uitvoert.

Bekerglazen hebben meestal een cilindrische wand en een schenktuit voor vloeistoffen. Een maatbeker voor laboratoriumgebruik draagt vaak duidelijke gradaties die vooral een snelle benadering van het volume geven. Voor exacte volumemetingen voldoet zo'n schaal niet. Gebruik daarvoor liever een instrument met een passende nauwkeurigheidsklasse.

Past een beker niet bij je opstelling dan biedt het bredere aanbod van laboratoriumbenodigdheden meer mogelijkheden. Kleine hoeveelheden blijven overzichtelijk in een compact model. Grote bekers zijn handig wanneer je oplossingen mengt of spoelt zonder dat vloeistof direct over de rand loopt. Let daarbij steeds op de bruikbare inhoud van het vat.

2. De inhoud die je nodig hebt

De juiste inhoud voorkomt onnodig overschenken tijdens je proef. Vul een beker niet tot de rand want roeren en verwarmen vragen vrije ruimte. Een reservevolume voorkomt spatten. Dat werkt merkbaar veiliger bij hete vloeistoffen tijdens gebruik.

Voor kleine monsters zijn bekers van 25 tot 100 ml gangbaar. Grotere werkzaamheden vragen vaak 250 ml 400 ml of 600 ml zodat je mengruimte houdt bij toevoegingen. Een literformaat blijft voor veel handen tijdens gebruik minder handzaam. Toch voorkomt het herhaald overhevelen bij grotere batches tijdens bereiding.

De schaalverdeling loopt meestal in milliliters en is bedoeld voor indicatief aflezen. Lees op ooghoogte af voor minder parallax. Wie een oplossing in stappen bereidt kiest beter een inhoud die alle toevoegingen plus roerbeweging opvangt zodat je niet tussendoor naar een tweede vat hoeft veilig over te gieten. Controleer ook de diameter van de bodem vooraf.

3. Materiaal en temperatuurgedrag

Borosilicaatglas verdraagt temperatuurwisselingen meestal beter dan gewoon natronkalkglas in gebruik. Het materiaal blijft helder zodat je verkleuring neerslag en schuim beter ziet tijdens het mengen. Glas is goed reinigbaar. Het breekt wel sneller na een harde stoot op de werkbank.

Polypropyleen is licht en slagvaster waardoor het prettig werkt bij transport of routinewerk. Kunststof kan echter vervormen bij hoge temperaturen en sommige oplosmiddelen tasten bepaalde soorten aan. Controleer daarom steeds de chemische bestendigheid van het gekozen polymeer. PMP blijft vaak transparanter dan polypropyleen bij herhaald intensief gebruik.

Voor langdurig verwarmen of reacties met warmteontwikkeling zijn laboratoriumkolven vaak geschikter omdat hun vorm beter aansluit op die toepassing. Kunststof helpt vooral bij een groot breukrisico. Donker glas beschermt lichtgevoelige inhoud deels tegen instraling terwijl helder glas inspectie eenvoudiger maakt waardoor de gewenste zichtbaarheid en bescherming vooraf bij opslag in de kast tegen elkaar moeten worden afgewogen. Lees de temperatuurlimiet van kunststof altijd zorgvuldig na.

4. Schaalverdeling en schenktuit

De schaalverdeling geeft een snelle indicatie van het volume. De opdruk is echter geen vervanging voor glaswerk dat speciaal voor volumetrische metingen is gekalibreerd. Dat verschil telt bij analyse. Een verdeling per 10 ml leest sneller.

Fijne gradaties helpen bij doseren zonder automatisch de meetnauwkeurigheid te vergroten. Kijk daarom naar de kleinste stap die je werkelijk kunt aflezen. Een duidelijke maatstreep voorkomt giswerk. Een brede tuit geeft een gerichte straal bij rustig overschenken.

De schenkrand moet glad zijn zodat druppels niet langs de buitenwand weglopen. Een versterkte rand maakt de opening minder kwetsbaar wanneer je met een roerstaaf werkt. Kies een model met een goed zichtbare opdruk wanneer je tijdens het mengen regelmatig controleert omdat een slecht leesbare schaal in de praktijk gemakkelijk tot extra handelingen en vergissingen kan leiden. Krassen maken de maatstrepen minder leesbaar.

5. Gebruik bij mengen doseren en spoelen

Je werkmethode bepaalt welke beker het prettigst hanteert in praktijk. Bij roeren heb je ruimte boven het vloeistofniveau nodig zodat de inhoud niet over de rand spat. Een roerstaaf werkt dan beter. Gebruik een passende lengte.

Voor afgemeten toevoegingen vullen pipetten een beker goed aan omdat zij kleinere volumes veel gerichter overbrengen. Zet de beker stabiel neer voordat je doseert. Een vlakke bodem helpt bij rustig roeren en beperkt kantelen op een glad werkblad. Bij spoelen is een ruime opening handig voor een krachtige waterstraal.

Werk je met vaste stoffen dan voorkomt een brede opening dat poeder aan de rand blijft hangen. Een droge buitenwand houdt je grip beter. Wanneer je een warme oplossing moet overbrengen wacht je tot beweging en damp afnemen zodat de tuit beter stuurt en je handen verder van de opening weg kunnen blijven. Werk bij hete vloeistoffen rustig en met beschermende middelen.

6. Onderhoud normen en veilig gebruik

Goed onderhoud houdt bekers langer veilig en goed leesbaar. Spoel resten direct weg zodat opgedroogde stoffen de schaalverdeling of wand minder snel aantasten. Gebruik geen schuurspons op kunststof. Daardoor ontstaan snel blijvende krassen in het zachte materiaaloppervlak.

Reinig glas met een middel dat past bij de gebruikte stof en spoel daarna grondig na. Sterke temperatuurwisselingen vergroten bij glas de kans op breuk door thermische spanning. Laat heet glas daarom afkoelen op een geschikte ondergrond. Een beschadigde rand verdient meestal directe vervanging om snijwonden te voorkomen.

Controleer bij aankoop of documentatie verwijst naar ISO 3819 of DIN 12331 wanneer je volgens vaste laboratoriumprocedures werkt. Deze normen beschrijven onder meer eisen aan laboratoriumbekers van glas. Berg schone bekers omgekeerd op wanneer stof een probleem vormt en kies een zachte ondergrond zodat de tuit of rand bij neerzetten door een stoot gemakkelijk niet beschadigt. Vervang bekers met scheuren direct.

Begrippenlijst

Borosilicaatglas

Borosilicaatglas is laboratoriumglas met booroxide dat beter bestand is tegen temperatuurwisselingen dan natronkalkglas. Daardoor is het geschikt wanneer verwarmen en afkoelen elkaar opvolgen. Controleer toch steeds de temperatuurlimieten van fabrikant en toepassing.

Gradatie

Gradatie is een maatstreep op een wand die een volume-indicatie geeft. De kleinste afstand tussen twee strepen bepaalt hoe fijn je kunt aflezen. Een fijne gradatie betekent niet automatisch dat de meting volumetrisch nauwkeurig is.

Parallax

Parallax is een afleesfout die ontstaat wanneer je schuin naar een vloeistofniveau kijkt. Lees de meniscus daarom op ooghoogte af. Zo voorkom je dat een ogenschijnlijk kleine kijkhoek het genoteerde volume beïnvloedt.

PMP

PMP is een transparante kunststof die ook bekendstaat als polymethylpenteen. Het materiaal is lichter en slagvaster dan glas. PMP blijft vaak helder bij herhaald gebruik, al moet je de chemische bestendigheid altijd controleren.

Thermische spanning

Thermische spanning is spanning in een materiaal door een snel temperatuurverschil tussen delen van de wand. Bij glas kan dit scheuren of breuk veroorzaken. Laat heet glas daarom geleidelijk afkoelen op een geschikte ondergrond.

ISO 3819

ISO 3819 is een norm voor laboratoriumglaswerk waarin eisen voor bekers van glas staan. De norm helpt bij het vergelijken van productspecificaties voor vast laboratoriumwerk. Kijk ook naar de documentatie over materiaal, maatvoering en gebruiksgrenzen.

Over bekers

Vergelijk 18 bekers bij honderden Nederlandse webshops. De prijzen lopen van € 4 tot € 36. products.ai toont per product de laagste prijs, de voorraad én de prijsontwikkeling, zodat je altijd de beste deal vindt.

Verwante categorieën

Rekken voor reageerbuisjes 51 Pipetten 40 Wasflessen 20 Reageerbuisjes 18 Laboratoriumkolven 13 Maatcilinders 11 Petrischalen 10